Największa polskojęzyczna strona o opalach
Mianem szlachetnych określa się egzemplarze posiadające opalizację. Do grupy tej należą odmiany: biała, szara, czarna, kryształowa, miodowa, ognista, boulder, matrix, a także zopalizowane skamieniałości.


opal białyMleczne (białe)

Mleczne opale o białym kolorze własnym są najpowszechniejsze. Głównie spotyka się okazy nieprzezroczyste, cieńsze płytki przy mocnym świetle przechodzącym są prześwitujące. Mogą w nich występować wszystkie barwy opalizacji.
Im jaśniejsze tło kamienia, tym słabsze efekty opalizacji. Ten fakt oraz częstość występowania powodują, że mleczna odmiana opalu szlachetnego jest jedną z najtańszych. Pomimo tego zdarzają się wyjątkowe egzemplarze, które mogą osiągać ceny ponad 200 dolarów australijskich za karat, gdyż cena wyszlifowanego kamienia zależy od wielu czynników, nie tylko od barwy. Więcej informacji na ten temat w dziale Wycena.
Opale, jako grupa kamieni szlachetnych, przeważnie kojarzone są właśnie z białym opalem.
Najczęściej oprawiane w złoto, często w towarzystwie małych brylantów.
Występują w większości kopalń opalu na świecie, ale wydobycie na skalę masową prowadzi się głównie w Południowej Australii.

  
opal szarySzare

Szare (ciemne) opale australijskie należą do tej samej rodziny co czarne, jednak mają jaśniejszy kolor własny. W skali ciemności mają wartość N5-N6. Najładniejsze okazy z tej kategorii osiągają ceny 3500 dolarów australijskich za karat. Więcej na ten temat w dziale Wycena.
Wydobywa się głównie na terenie występowania czarnych opali, czyli w Nowej Południowej Walii, ale znaleźć je można w innych kopalniach.

do góry strony

 
Czarne

opal czarnyCzarne opale są najrzadziej spotykanymi ze wszystkich opali. Charakteryzują się naturalnym czarnym kolorem tła w przedziale od ciemno szarego do smolisto czarnego. Czarny kolor wzmacnia i uwydatnia opalizację. W czarnych opalach mogą występować wszystkie wzory i barwy opalizacji. Tylko opale o skali ciemności N1-N4 mogą być prawidłowo nazywane opalami czarnymi. Jaskrawość i „dźwięczność” kolorów, a także unikatowość sprawia, że czarne opale są najpiękniejszymi, a co za tym idzie najdroższymi ze wszystkich. Najdoskonalsze okazy mogą osiągnąć cenę 30000 dolarów australijskich za karat. Więcej na ten temat w dziale Wycena.
Oczywiście sam fakt bycia czarnym nie znaczy, że opal musi być wyjątkowy i drogi. Czarne tło jedynie podkreśla opalizację. Wartość zależy również od ilości, jakości i kształtu kolorów. Najdroższe jest „czerwone na czarnym”, czyli czarny opal o mocnej czerwonej barwie opalizacji.
Czarne opale najwyższej jakości przeważnie nie są szlifowane w skalibrowany kształt tylko pozostawione w naturalnej formie zgodnie z zasadą
minimum strat - maksimum koloru. Powierzchnię najczęściej szlifuje się płasko lub lekko wypukle, co spowodowane jest faktem, iż płaszczyzny koloru w czarnych opalach przeważnie są cienkie i często niemożliwym jest wycięcie wysokiego kaboszonu. Z boku tak wyszlifowany opal wygląda jakby na czarnym położona była cienka warstwa koloru i dopiero z czoła widać całe oblicze kamienia. Często celowo zostawia się też w podkładzie warstwę czarnego opalu pospolitego dla jeszcze mocniejszego uwydatnienia koloru.
Czarne opale wydobywa się głównie w szybach w przedziale głębokości ok. 8-15 metrów. Znajduje się je w postaci brył lub horyzontalnie zorientowanych żył.
Występują w niewielkich ilościach w większości światowych kopalń opalu szlachetnego, ale najczarniejszą odmianę o wartości N1 w skali ciemności można znaleźć tylko w promieniu kilkudziesięciu kilometrów od Lightning Ridge w Nowej Południowej Walii.
Zostały tam odkryte w latach osiemdziesiątych XIX wieku i początkowo trudno było znaleźć na nie nabywców, wyceniano je w kategoriach jasnych opali, stąd ceny były porównywalne. Szybko jednak ludzie poznali się na ich wyjątkowości.
Łączna wartość czarnych opali wydobytych z tego regionu przekracza setki milionów dolarów.

do góry strony


opal kryształowyKryształowe

Termin opal kryształowy odnosi się do jego przezroczystości, a nie do krystalicznej struktury. Każdy opal przezroczysty nazywamy kryształowym. Czasem używa się tego terminu dla sztuk półprzezroczystych o wyraźnym efekcie opalizacji. Nie ma tu sztywnej granicy. Jasne prześwitujące opale równie dobrze można zaliczyć do kryształowych, jak również do mlecznych. Niektóre opale kryształowe mają tak intensywny ciemny kolor, że mówi się o nich „czarne opale kryształowe”.
Opal jasny posiadający znamiona kryształowego ma oczywiście wyższą wartość. Trafiają się też sztuki idealnie przezroczyste (jak szkło), bez żadnych inkluzji czy „zamgleń”. Często wyraźną opalizację widać w nich dopiero po położeniu na ciemnym tle. Taki typ opalu kryształowego nosi nazwę jelly opal; w tym wypadku zostańmy przy nazewnictwie angielskim (określenie galaretowaty dla kamienia brzmi co najmniej dziwnie).
Opale kryształowe są często używane do produkcji dubletów i tripletów. Wydobywa się je w większości światowych kopalń opalu.

do góry strony

 

opal miodowyMiodowe

Miodowym nazywamy opal o żółtej, pomarańczowej lub brązowej barwie własnej. Wyróżniamy odmiany australijską i meksykańską. Ta pierwsza posiada grę kolorów, często zanieczyszczona licznymi inkluzjami przez co jest nieprzezroczysta (występuje na polach wydobywczych Andamooka, jest to odmiana opali andamooka matrix). Miodowe opale meksykańskie najczęściej są kryształowe o zmiennym stopniu przezroczystości; opalizacja jest słaba lub w ogóle jej nie ma.

do góry strony
 
Ogniste

opal ognistySpotyka się je w wielu światowych kopalniach opalu, jednak są to typowe opale meksykańskie barwy pomarańczowej do krwistoczerwonej, również bezbarwne, w odmianach od kryształowej, prześwitującej do nieprzezroczystej (wydobywana w Etiopii odmiana tego opalu ma kolor od czerwonego do brązowego). Swój unikatowy kolor opale ogniste zawdzięczają niewielkim ilościom dwutlenku żelaza. Częściej spotyka się jednak odmianę przezroczystą bez opalizacji; egzemplarze takie otrzymują szlif fasetkowy (liczne płaskie ścianki zbiegające się pod ściśle określonymi kątami, jak większość kamieni szlachetnych). Rzadsze - z opalizacją - najczęściej szlif kaboszonowy (gładka wypukła powierzchnia).
W opalach ognistych barwy gry kolorów są takie, jak w opalach australijskich, najczęściej jednak występują czerwona i zielona.

do góry strony


opal boulderBoulder opal

Boulderem (skałą opalową) - jednak pozostawmy nomenklaturę angielską - nazywamy opal złożony w większości ze skały żelazistej poprzecinanej cienkimi żyłkami opalu. Opal taki (biorąc pod uwagę kolory i wzór opalizacji) może być bardzo wysokiej jakości, niejednokrotnie porównywalnej z opalami czarnymi z najwyższej półki.
Prawidłowo boulderami możemy nazywać tylko opale na skale macierzystej pochodzące z Australii.
Boulder opale szlifuje się w ten sposób, że pozostawia się warstwę skały macierzystej, która stanowi podstawę dla opalu właściwego. Nieregularny bieg warstwy opalowej często wymusza nadawanie szlifowanym boulderom powierzchni falistej.
W zależności od zawartości żelaza, kolor skały macierzystej boulderów zmienia się od żółtego, przez pomarańczowy, czerwony, brązowy do prawie czarnego. Występują głównie w Queensland.

 
orzech yowahOrzech Yowah

Jest to odmiana boulder opalu występująca w Yowah (Queensland). Charakterystyczna dla tego typu jest budowa koncentryczna. Wewnątrz otoczki skały żelazistej znajdować się może bryłka dowolnego rodzaju oraz koloru opalu wielkości od kilku mm do kilkunastu cm.

do góry strony


Matrix opal

Wyróżniamy tu trzy odmiany: boulder matrix, andamooka matrix oraz fairy matrix

boulder matrixBoulder matrix opal

Mówi się, że kamienie te nazwę zawdzięczają faktowi, iż wyglądają jakby matka (skała macierzysta) obejmowała swoje dzieci (drobiny opalowe).
Skała macierzysta poprzecinana jest różnie zorientowanymi, punktowymi lub wykrzywionymi szczelinami i spękaniami (czasem grubości włosków) wypełnionymi opalem właściwym. Ważnym czynnikiem określającym wartość takiego kamienia jest wtedy nie tyle opalizacja, co ogólny wzór i wygląd żyłek opalowych, a także barwa własna skały macierzystej. 

andamooka matrixAndamooka matrix opal

Porowata odmiana opalu występująca na polach wydobywczych Andamooka w Południowej Australii. Po wydobyciu przeważnie jest koloru białego lub kremowego. Wykorzystując jego porowatość stosuje się zabieg przyciemniania poprzez gotowanie w kwasie lub barwienie w innych roztworach. Uzyskuje się w ten sposób ciemniejszy kolor, nawet idealnie czarny.
Występują też naturalne ciemne opale tego typu o wyższej wartości. Dlatego kupującego opal typu andamooka matrix uczciwy sprzedawca
poinformuje, czy jego kolor jest naturalny czy sztucznie przyciemniony.

fairy matrixFairy matrix opal

Fairy matrix opalizuje drobnymi kolorowymi punktami niczym gwiazdki wydobywające się z czarodziejskiej różdżki wróżki (z ang. fairy – wróżka), stąd jego nazwa.
Jest to forma pośrednia między opalami typu boulder matrix i andamooka matrix.

do góry strony

 
zopalizowane skamieniałościZopalizowane skamieniałości

Gratką dla kolekcjonerów są zopalizowane fragmenty roślin oraz pradawnych zwierząt (w tym kości dinozaurów). Najpowszechniejsze z tej grupy są muszle, fragmenty szkieletów, a także całe drobne organizmy morskie.

do góry strony