Ulubione
Kontakt
Australijskie złoża opalu znajdują się we wschodniej i południowo-wschodniej części kontynentu: w Queensland (wydobywa się tu opal typu boulder), Nowej Południowej Walii (opal czarny) oraz w Południowej Australii (opal biały); wzdłuż pradawnego Wielkiego Morza Śródlądowego. Są to dzikie i nieuporządkowane obszary, otoczone księżycowym krajobrazem odpadów kopalnianych (mullock), gdzie ludzie walczą z ciężkimi warunkami klimatycznymi w poszukiwaniu tego cennego materiału jubilerskiego.
Wydobycie opalu w Queensland odbywa się głównie w otwartych kopalniach odkrywkowych. Boulder opale z Queensland występują w pasie skał osadowych zwanych formacją Winton, która rozciąga się na północny-zachód od granicy Nowej Południowej Walii na długości ok. 1000 km.
Złoża ulokowane są na zachodzie i południowym-zachodzie tego stanu i obejmuje pola wydobycia, takie jak Opalton, Yowah, Koroit, Quilpie, Jundah, Winton.
Grubość warstwy boulder opali jest zmienna i waha się od kilku centymetrów do 3 metrów.
Pole Opalton, nazywane także polem Fermoya, było jednym z największych i najbardziej eksploatowanych złóż opalu w Queensland.
Pierwszy opal znalazł tu hodowca bydła, niejaki George Cragg w 1888 roku, natomiast pierwsza kopalnia ruszyła w 1894 r. Prawa miejskie Opalton otrzymało rok później, a z końcem XIX wieku liczyło już 600 mieszkańców. Bez wątpienia przyczyniło się do tego odkrycie w 1899 roku największego dotąd odnotowanego okazu opalu o długości 10 stóp i grubości nogi dorosłego człowieka.
Obecnie eksploatacja opalu ogranicza się tutaj głównie do ręcznego wydobycia na małą skalę, co wymaga od górników dużego wysiłku fizycznego. Na pobliskim terenie przeprowadzane są również prace z użyciem ciężkiego sprzętu.
Złoże Opalton przyciąga wielu zainteresowanych i jest znane wśród nich jako miejsce, gdzie można „podziobać” w poszukiwaniu opali z powierzchni ziemi lub z hałd pozostałych po starych wyrobiskach. Tego typu zbieractwo na obszarze Opalton oferuje poszukiwaczom znalezienie bardzo wartościowego okazu. W celu ułatwienia turystom zwiedzania i rekreacyjnego zbieractwa (za symboliczną opłatą) w 1995 roku we współpracy z radą hrabstwa Winton (oddalonego o 120 km) i właścicielem gruntu zostało założone The Opalton Fossicking Area.
Złoże opalu Yowah, które obejmuje także pobliski obszar znany jako Black Gate, jest najbardziej wysuniętym na południe centrum wydobycia opalu w zachodnim Queensland. Jest popularne wśród turystów i poszukiwaczy, jako że przebiega przez nie droga, znajduje się tam zaplecze turystyczne oraz stałe źródło wody. Mała tutejsza populacja ludności powiększa się w okresie zimowym w znacznym stopniu. W celu przyciągnięcia turystów i poszukiwaczy amatorów Ministerstwo Kopalń i Energii założyło we współpracy z radą hrabstwa Paroo i właścicielem gruntu The Yowah Fossicking Area.
Cechą złóż Yowah jest obecność tzw. „orzechów Yowah” – kulistych lub eliptycznych okazów o wielkości 5 - 200 mm, które po przecięciu ukazują w swym wnętrzu koncentryczne pierścienie lub zespoły krzemionki i skały żelazistej w kolorze od kremowego do ciemnobrązowego. Czasem w ich centrum może znajdować się ziarno opalu. Występują one w warstwach piaskowców i margli o grubości 10 - 60 cm na głębokości do 20 m.
Wschodnia część Yowah od zawsze była popularna wśród turystów przyjeżdżających w poszukiwaniu opali z powierzchni lub na niewielkiej głębokości, gdyż na tym obszarze główne złoża „orzechów” zalegają nie głębiej niż 60 cm. Zauważenie kawałków opalu lub kawałków skały żelazistej podczas kopania jest względnie łatwe przy odrobinie praktyki. Fragmenty opalu można także znaleźć w hałdach po starych kopalniach.
Koroit, Queensland
Zainteresowanie polem Koroit spadło po II wojnie światowej i wkrótce zupełnie wygasło. W 1972 roku wydobycie ponownie odżyło, jednak na niewielką skalę.
do góry strony
Quilpie, Queensland
Szukasz koloru? Na obszarze Quilpie znajdziesz go mnóstwo, nawet w buszu. Quilpie jest najbardziej znane jako miasto opalu. Często mówi się o nim „dom boulder opalu”, gdyż jest to miejsce, gdzie wydobywa się go najwięcej na świecie.
Hrabstwo Quilpie leży w zachodniej części Queensland, zaś miasto Quilpie ulokowane jest 980 km od Brisbane i 210 km na zachód od Charleville. Nazwa miasta pochodzi od aborygeńskiego słowa "quilpeta", co znaczy kamienny kulik (gatunek ptaka). Jest to relatywnie młode miasto; uzyskało prawa miejskie w 1917 roku, kiedy to połączono je linią kolejową z Charleville.
Mimo, że wśród wzgórz rozproszone były liczne kopalnie, tak naprawdę liczące się były tylko The Old Field (znana też jako The Top Flat) oraz The Black Mine. Okazy z tych dwóch lokalizacji jakością przewyższały pozostałe z całego Queensland.
Opal z Jundah wydobywano z pokładów piaskowca i gliny w dwóch formach: guzków i cylindrycznych rurek o wielkości od kilku centymetrów do 2 metrów. Wiele większych rurek było wypełnionych opalem pospolitym i twardym materiałem podobnym do cegły, czasem z odrobiną opalizacji (zdarzały się jednak okazy wysokiej jakości). Było ich tak dużo, że górnicy nazywali je ceglanymi rurkami.
W 1901 roku wydobycie na obszarze Jundah prowadzone było wyłącznie w The Black Mine, dodatkowo była ona pierwszą kopalnią opalu czarnego, co ma ogromne znaczenie historyczne. Założono ją 10 lat przed odkryciem opali w Lightning Ridge.
do góry strony
Bogate w historię, Winton początkowe znane było jako Pelican Waterhole, a zasiedlone zostało w 1875 roku. Miasto znane jest głównie z tego, że Andrew Barton "Banjo" Paterson w 1895 roku, przebywając niedaleko Winton, napisał "Waltzing Matilda" (najbardziej znana pieśń australijska, proponowana nawet na hymn narodowy). Mówi się, że pierwsze wykonanie tego utworu miało miejsce w North Gregory Hotel w Winton 6 kwietnia tego samego roku. Winton znane jest również jako dom australijskiej poezji z buszu, corocznie są tutaj przyznawane Bronze Swagman Awards - jedne z najbardziej prestiżowych nagród literackich w Australii.
Winotn słynie również ze złóż gorącej wody (ponad 80 stopni Celsjusza), która wystrzeliwuje w powietrze z trzech studni artezyjskich z głębokości 1200 m. Pochodzi ona z Wielkiego Basenu Artezyjskiego, który jest głównym źródłem wody dla całego buszu australijskiego.
Produkuje się tu największą ilość opalu na świecie pod względem wartości.
Główne pola wydobycia to Ligthning Ridge i White Cliffs.
Lightning Ridge jest jedynym znanym obszarem na świecie, gdzie wydobywa się czarny opal w jego najczarniejszej i najcenniejszej postaci.
W przeciwieństwie do zwykłego, czarny opal ma w sobie elementy węgla i tlenku żelaza, które odpowiadają za ciemny kolor bazowy. Legenda mówi, że nazwa „Lightning Ridge” została utworzona po tym jak pasterz, jego pies i 600 owiec zostało zabitych podczas gwałtownej burzy, w trakcie której wielkie koło ognia spadło na ziemię i zasypało okolice gradem kamieni o bajecznych kolorach.
Opal w Lightning Ridge został odkryty w późnych latach 80. dziewiętnastego wieku. Pierwszy szyb wykopał w 1901 roku niejaki Jack Murrey, w pobliżu swojej posiadłości. Jakiś czas później Charlie Nettleton, górnik z White Cliffs, przyjechał i również wykopał tu kilka szybów. Gdy skończyły mu się szczęście i pieniądze, przeniósł się do Queensland, z czasem jednak wrócił do Nowej Południowej Walii i zaczął na poważnie szukać opali na wzgórzu, które później nazwano jego nazwiskiem. Tak wyglądały początki tego miasta. To właśnie Charlie Nettleton sprzedał pierwszą paczkę opali wydobytych z tego pola, dostając za nią jedynie 30$, mniej niż jedną piątą z tego, co byłaby warta 5 lat później.
Pyłowce i iłowce, w których znajduje się opal, są głównie ułożone poziomo, ponieważ materiał osadzał się warstwowo na dnie pradawnego morza i nie ulegał deformacji. Wiek tych osadów szacuje się na ok. 15 mln lat. Większość opalu w paśmie Lightnign Ridge jest wydobywane na głębokości 6 - 18 metrów.
Znaleziono tu wiele słynnych opali; między innymi 822-gramowy "Big Ben” oraz "The Flame Queen", którego znalazca sprzedał go za jedyne 90$ z powodu skrajnej nędzy.
Lightning Ridge usytuowane jest w północnej części Nowej Południowej Walii, 600 km od Syndey. Żyje tu około 3000 osób pracujących jako usługodawcy dla górników lub samodzielnie poszukujących opalu, którego czarna odmiana jest szczególnym skarbem tego regionu. Rocznie to miejsce odwiedza ponad 80 tysięcy turystów w poszukiwaniu zabawy, fortuny, lub chcących zobaczyć jak wygląda prawdziwe miasto kopalniane, położone z dala od cywilizacji. Przypływ turystów spowodował, że to kiedyś prymitywne miasto, teraz może pochwalić się dużą liczbą moteli, nieskończonej ilości sklepów z pamiątkami i podarkami oraz paroma dobrymi restauracjami. Dzisiejsze Lightning Ridge może być również dumne z wielu obiektów użyteczności publicznej, wliczając w to pole golfowe i klub strzelecki.
Miejscowy Festiwal Opali odbywa się we wrześniu i październiku. Inne ważne wydarzenia to Wielki Wyścig Kóz w okresie Wielkanocy oraz wystawa Epox Opalu i Kamienia Jubilerskiego w lipcu.
White Cliffs, w zachodnio-północnej części Nowej Południowej Walii, to pierwsze dające komercyjny zysk pola wydobycia opalu w Australii. Pod koniec XIX wieku, White Cliffs stało się największym producentem cennego minerału. Odkryła go grupa myśliwych polujących na kangury w 1889 roku, wydobycie rozpoczęto rok później. Opal szybko stal się produktem pożądanym. Znajdowano tu liczne zopalizowane muszle, kości a nawet kryształy (opalowy ananas). W 1897 roku White Cliffs zamieszkiwało około 1000 osób. Pionierzy ci żyli w 500 domach z drewna i żelaza, a także zbudowanych z juty, kory oraz płócien. Z czasem ludzie przeprowadzali się pod ziemię do starych szybów i kopalń. Obecnie populacja miasta liczy 200 osób, liczba ta wzrasta do 500 w okresie zimowym. White Cliffs zaopatrywało zagraniczne rynki w opal przez ok. 35 lat.
Południowa Australia ma cztery aktywne pola wydobycia opalu: Coober Pedy, Andamooka, Mintabie i Lambina. Południowa Australia jest największym producentem opalu pod względem objętości i produkuje głównie biały lub tak zwany mleczny opal.
Coober Pedy, Południowa AustraliaOpal został tu odkryty w 1915 roku przez 14-letniego chłopca, który wraz ze swoim ojcem poszukiwał w tych rejonach złota i już przed 1916 rokiem założono główne pole wydobycia opalu, zwane The Big Flat. Po I wojnie światowej przypływ górników spowodował znaczny wzrost eksploatacji. Ziemiankowy styl życia zapoczątkowany został przez byłych żołnierzy i wtedy właśnie powstała funkcjonująca do dzisiaj nazwa miasta. Obecnie na obszarze Coober Pedy mieszka 4000 ludzi z ponad 40 nacji (60% to Europejczycy, w tym także Polacy). Uważane jest za opalową stolicę świata, gdyż w okolicy znajduje się największy na świecie obszar górniczy, podziurawiony 250 tysiacami szybów na 70 polach wydobywczych (o łącznej powierzchni 5000 km2).
Opal w Coober Pedy występuje w postaci żył w piaskowcu barwy białej do fioletowo-różowej. Szyby wiercone są na ogół do głębokości 25 m. Rozmieszczenie żył opalu jest trudne do przewidzenia. Często gruby pokład może nagle się urwać, aby pojawić się kilkanaście metrów dalej na tej samej głębokości.
do góry strony
Opal na tym obszarze został odkryty przez dwóch jeźdźców przygranicznych z Andamooka Station w 1930 roku. Pole to zaczęto użytkować stopniowo, początkowo wolno z powodu ciężkiego klimatu oraz II wojny światowej, ale przed 1960 rokiem pracowało przy tym złożu już około 800 górników. Pola opalowe Andamooka o powierzchni ok. 50 km kwadratowych położone są 520 km na północ od Adelaide. Wydobycie prowadzi się tu w szybach, otwartych wyrobiskach i małych tunelach na dnie pradawnego morza; stąd spotyka się tu zopalizowane muszle i pancerze organizmów morskich, a nawet zopalizowane kości dinozaurów o bardzo wysokiej wartości kolekcjonerskiej. Typowym dla tego złoża jest występowanie tzw. andamooka matrix.
Klimat jest typowy dla półpustynnego obszaru, między marcem a listopadem dni są przyjemnie ciepłe, a noce zimne, natomiast od grudnia do lutego temperatura sięga 35 stopni w cieniu oraz występują burze piaskowe. Roczne opady deszczu w Andamooka są bardzo małe, nie przekraczają 175 mm rocznie.
Odkrycie pierwszego złoża opali w Mintabie przypada na lata dwudzieste XX wieku. Mintabie jest najnowszym złożem opalu, gdyż intensywna jego eksploatacja zaczęła się dopiero w 1978 roku, gdy zaczęto znajdować tam wysokiej klasy okazy. Mintabie położone jest ok. 300 km na północ od Coober Pedy.
Ciężki klimat i brak wody sprawiały, że niechętnie prowadzono tam wydobycie. W połowie lat siedemdziesiątych wprowadzono do użytku ciężki sprzęt i materiały wybuchowe. W październiku 1981 roku, do życia powołany został The Pitjantjatjara Land Rights Act i Mintabie stało się częścią ziem Aborygenów.
W 1988 roku liczba mieszkańców wynosiła około 1500 osób, ale z powodu obniżenia wydobycia opalu dzisiejsza populacja spadła do 300.
Większość pracy wykopaliskowej w Mintabie jest prowadzone metodami kopalń odkrywkowych.
Temperatury na tym obszarze wahają się od minusowych do ponad 40 stopniu.
Starzy górnicy twierdzą, że opal w Lambina został odkryty w trzecim dziesięcioleciu XX wieku. Gorączka górnicza lat ’80 wybuchła po znaleziskach z Seven Waterholes.
Wydobycie na tym terenie trwało do połowy lat ’90 lecz odkrycie w 1996 roku nowych złóż cennego kamienia spowodowało, że zarezerwowano wiele działek górniczych. Niestety na większości z nich przerwano wszelkie prace. W grudniu 1997 roku poinformowano górników, że tytuł własności dla Aborygenów będzie rozciągnięty na całe terytorium Lambina. Negocjacje pomiędzy górnikami i właścicielami gruntów, które były prowadzone od 1997 roku, pozwoliły na kontynuowanie wydobycia. Obecnie w Lambina mieszka około 300 osób.